B. Leza (Francisco Xavier da Cruz) is een van de grootste componisten van de Kaapverdische eilanden en wordt in 1905 geboren op het eiland Sao Vincente. Hij introduceert de Brazilian halftone en innoveert daarmee de ‘morna’ tot nationale muziek. In 1988 neemt zangeres Titina de L.P. ‘Titina canta B. Leza’ op, die in 2013 opnieuw is uitgebracht.

 

B. Leza groeit op in Mindelo, de hoofdstad van Sao Vincente, vroeger muzikaal de belangrijkste stad van Kaapverdië. Na een korte loopbaan bij de marine, kiest hij voor de muziek. Krijgt grote bekendheid in de jaren ’50 en schrijft talloze hits. Titina, het buurmeisje van B.Leza, leert spelenderwijs zijn muziek kennen en krijgt later zelf les van hem. In 1988 neemt ze de L.P. ‘Titina canta B. Leza’ op, als eerbetoon aan deze grote Kaapverdiaanse componist. Daarop staan niet zijn grote hits als ‘Reposta do segredo cu mar’, ‘Miss Perfumado’ of ‘Lua Nha Testemunha’ maar wel een aantal prachtige ‘morna’s‘ zoals ‘Terra Longe’, ‘Galo Bedo’ en ‘Bejo de Sodade’ waar B. Leza zelfs de morna mengt met de Portugese fado tot een ‘morna-fado’. Titina heeft een keel triller die prachtig past bij de morna, waarmee ze moeiteloos de typische glissando zingt en de kern van de muziek raakt. Ze heeft een warme en sympathieke stem die wordt begeleid door cavaquinho (soort ukulele), piano, gitaar en percussie. Opmerkelijk is de warme klarinet van Luís Modais die fraai enkele thema’s omspeelt. Op de achtergrond horen we met enige regelmaat strijkers en koorzang die de toch al zo met sentiment overladen morna’s iets teveel aandikt, waardoor pathetiek op de loer ligt. B. Leza overleed in 1958. Na een lang ziekbed keert hij, in een rolstoel, terug naar zijn geboorteland. Sindsdien klinkt zijn muziek als een echo door de archipel waar de hommage ‘Titina canta B. Leza’ een prachtige bijdrage aan levert!

English version

B. Leza (Francisco Xavier da Cruz) is one of the most important composers from the Cape Verde. He was born in 1905 at the island Sao Vincente. He introduced the Brazilian halftone into the ‘morna‘ and innovates it to national music. In 1988 singer Titina recorded the L.P. ‘Titina canta B. Leza’,which was re-released in 2013.

B. Leza grew up in Mindelo, the capital and musicaly the most important city of the Cape Verde. After a short career as a navy officer, he chose for the music. In the fifties he became well known by several hits. Titina who lived next-door, learns B. Leza’s music and got even lessions from him. In 1988 she recorded the album ‘Titina canta B. Leza’, an hommage to this great Cape Verdian composer. On this records there are no hits like ‘Reposta do segredo cu mar’, ‘Miss Perfumado’ or ‘Lua Nha Testemunha’ but we hear beautiful other morna’s like Terra Longe’, ‘Galo Bedo’ and ‘Bejo de Sodade’. A song which connects the morna with the Portugese fado to a ‘morna-fado’. Titina sings with a tremolo voice which fit exactly to the morna. She easily sings the typical glissando which is the essence of the music. She has a warm en sympathetic voice who’s accompanied by the cavaquinho (kind of ukulele), piano, guitar and percussion. Remarkable is the soft voiced clarinet of Luís Modais which improvised around the theme’s. In the background we hear now and then strings and a choir. They put the morna unnecessary into a sentimental mood which is already in the music. B. Leza died in 1958. After a long illness he returned, in a wheelchair, back home. His music sounds like an echo through the archipelago and that’s where ‘Titina canta B. Leza’ beautiful fits into!

  • Titina: ‘Cante B. Leza’ (Sterns Music)

© Mattie Poels.