Het Bulgaars duo Hristina Beleva en Petar Milanov bracht in januari 2012 hun debuut cd ‘On Focus‘ uit. Tegen een Bulgaarse achtergrond speelt het duo folk-geïmproviseerde-muziek op gitaar en gadulka: een drie-snarig strijkinstrumenten dat rechtop wordt bespeeld met (tien) resonantie snaren. Nieuw gecomponeerde stukken met heldere thematiek.

De combinatie gadulka/gitaar is zeer bijzonder en zelfs zeldzaam. De veelal West-Europese melodieën klinken Bulgaars doordat ze op de gadulka worden gespeeld. ‘On Focus‘ is mede hierdoor een bijzonder goed geslaagd project waarbij beiden instrumenten elkaar versterken in een improvisatie die zich beweegt tussen Bulgaarse folk en jazz. Melodische thema’s worden omspeeld, voorzien van nieuwe akkoorden en doorspekt met glasheldere solo’s waarbij de Bulgaarse muziek vanaf de zijlijn steeds actief aanwezig blijft. Beide musici bespelen hun instrument virtuoos, versterken en vullen elkaar complementair aan. De muziek klinkt markant maar tegelijkertijd melancholisch en weemoedig. Dat is de kracht van Hristina Beleva en Petar Milanov die met hun debuut ‘On Focus’ de Bulgaarse beeldscherpte glashelder neerzetten.

De gadulka is een volksinstrument uit Bulgarije. De snaren van dit strijkinstrument worden niet ingedrukt, zoals bij een viool, maar aangeraakt: door de vinger óp de snaar te leggen zonder hem in te drukken. De oriëntatie (of de toon zuiver klinkt) wordt bepaald door veel studie en een goed gehoor. Naast de grondtoon klinken resonantiesnaren mee, waardoor de eerste boventoon hoorbaar wordt. Deze is een octaaf hoger en zorgt voor de typische gadulka klank met een soort ‘galm’. Dat geeft het instrument iets melancholisch maar ook iets vrolijks: een soort dubbele emotie. De gadulka is gerelateerd aan de Kretense lyra; een soortgelijk strijkinstrument.

Hristina Beleva (1983) wordt geboren in Aytos, Oost Bulgarije. Als kind leert ze accordeon spelen, maar kiest uiteindelijk voor de gadulka. In 2002 rondt ze haar studie af aan het National School of Folklore arts “Philip Koutev’ in Kotel en de Musical Academy “St. Kliment Ohridski” van Sofia. Ze speelt sinds 2004 in het folk ensemble Trakia en twee later is zij solist in het National folklore ensemble “Philip Koutev”.

Petar Milanov (1977) wordt geboren in Kyustendil, West Bulgarije. Als kind van zes leert hij tambura spelen, een soort mandoline achtig instrument dat veel voorkomt in het Rhodope gebergte van Zuid Bulgarije. Petar krijgt muziekles in het plaatsje Shiroka Luka op traditionele instrumenten en treedt sinds 2002 veel op met het National Folklore Ensemble “Philip Kutev”.  Bovendien werkte hij met de kaval (fluit) speler Theodosii Spassov.

Stro mi e milo – lied uit Macedonië

  • Hristina Beleva & Petar Milanov: ‘On Focus‘ (Eigen beheer: Beleva&Milanov)

© Mattie Poels.