Op het album Grote Minne – Spirituality of Love worden liederen van 13de eeuwse en Brabantse mystica Hadewijch meesterlijk vertolkt door het ensemble VocaMe, onder leiding van Michael Popp.

Hadewijch was een dichteres en kloosterzuster die leefde in de 13de eeuw in Brabant. Ze was actief tussen 1230 en 1240 en schreef 45 gedichten in het Oud Nederlands op bestaande melodieën. In het schitterende boek Hadewijch Liederen (Historische Uitgeverij 2009) van Veerle Fraters en Frank Willaert wordt de achtergrond van haar leven en haar liederen besproken. Hadewijch componeerde dus niet zelf, maar in het boek gaat musicoloog Louis Peter Grijp (1954-2016) op zoek naar de oorsprong van de melodiëen. De 45 liederen zijn te horen op de 4 bijgeleverde CD’s bij het boek.

Het vocaal ensemble VocaMe heeft 14 liederen uitgekozen en deze zijn op zeer originele en integere wijze gearrangeerd door Michael Popp en nu te horen op  Grote Minne – Spirituality of Love. Vier zangeressen worden in sobere arrangementen begeleid op blokfluit, harp, orgel (portatief), draailier, santur en viool.

Het resultaat is contemplatieve muziek die intens mooi wordt gezongen door vier heldere vrouwenstemmen, zowel een- als meerstemmig. Opmerkelijk is de 7-tels maat in het openingslied Om grote minne. Een maatsoort die in de Middeleeuwen niet werd gebruikt in West-Europa en daarom zeer bijzonder is. Die maatsoort komen we ook tegen in Altoes mach men van minne singen. Een lied dat langzaam opbouwt en een uitmondt in levendige dans.

In Tsaermeer sal in forten horen we een drone. Een lange toon die voortdurend door de melodie en harmonieën heen klinkt. In het arrangement is gebruik gemaakt van de santur, harp en een- en meerstemmigheid. Het resultaat is ongekend fraai. Het gebruik van een lange toon komt overigens voor in veel vocale muziek, zoals in Armenië (duduk-drone), Georgie en Byzantijnse muziek. Maar ook in de doedelzak horen we een doorlopende toon (vaak een kwint en bourdon genoemd) die zorgt voor een stuwende begeleiding.

De unisono zang in Dit ouwe jaer heeft een hemelse klank die (ook weer) door een drone (nu een mannenstem) wordt ondersteund. De harp met solo-vrouwenstem in Die tekene, worden (samen met viool en orgel) verheven in veel galm, wat de muziek prachtig ruim en zwevend maakt.

Het mooie aan dit album is dat eeuwenoude, Middeleeuwse muziek wordt getransformeerd naar een ‘moderner’ metier. Popp zorgt in elk arrangement voor een originele combinatie van stemmen en instrumenten, waardoor de muziek zeer gevarieerd is. VocaMe zorgt daarnaast voor een vocale uitvoering met integere diepgang, met stemmen die zo nu en dan recht door de ziel snijden. Hadewijch zou zeer verheugd zijn geweest.

On the album Grote Minne – Spirituality of Love, songs by the 13th-century Brabantine (South of the Netherlands) mystic Hadewijch are masterfully performed by the ensemble VocaMe, under the direction of Michael Popp.

Hadewijch was a poet and nun who lived in Brabant during the 13th century. Active between 1230 and 1240, she wrote 45 poems in Old Dutch set to existing melodies. The background of her life and songs is discussed in the magnificent book Hadewijch Liederen (Historische Uitgeverij, 2009) by Veerle Fraters and Frank Willaert. Although Hadewijch did not compose the music herself, musicologist Louis Peter Grijp (1954–2016) explores the origins of the melodies in the book. The 45 songs can be heard on the four CDs included with the volume.

The vocal ensemble VocaMe selected 14 of these songs; arranged in a highly original and respectful way by Michael Popp, they are now featured on Grote Minne – Spirituality of Love. Four female vocalists perform these songs in understated arrangements, accompanied by recorder, harp, portative organ, hurdy-gurdy, santur and violin.

The result is contemplative music, sung with intense beauty by four clear female voices, sometimes in unison, sometimes in polyphony. A notable feature is the 7-beat time signature in the opening song, Om grote minne, a kind of beat that was not used in Western Europe during the Middle Ages, making it truly distinctive. This same time signature appears in Altoes mach men van minne singen, a song that builds gradually before culminating in a lively dance.

In Tsaermeer sal in forten, we hear a drone: a sustained tone that resonates continuously beneath the melody and harmonies. The arrangement incorporates the santur, the harp, and both unison and polyphonic vocal textures. The result is exquisitely beautiful. The use of a sustained note is a feature found in much vocal music, such as that of Armenia (duduk-drone), Georgia, and the Byzantine tradition, but a continuous tone (a drone-pipe in a fifth) is also heard in bagpipe music, providing a driving accompaniment.

The unison singing in Dit ouwe jaer has a heavenly quality, supported, once again, by ​​a drone (this time provided by a male voice). In Die tekene the harp and solo female voice are, along with the violin and organ, elevated by abundant reverberation, creating a lovely spacious, ethereal soundscape.

What makes this album so remarkable is the way centuries-old medieval music is transformed into a ‘modern’ idiom. In every arrangement, Popp creates an original blend of voices and instruments, resulting in a highly varied musical experience. Furthermore, VocaMe creates a vocal performance of profound sincerity, with voices that occasionally cut straight to the soul. Hadewijch would have been delighted.

  • VocaMe & Michael Popp: Grote Minne – Spirituality of Love (Prosperos)

© Mattie Poels