Op zijn nieuwe album Balafon Evolution plaatst Aly Keïta de Afrikaanse balafoon in een nieuw perspectief.

English version below

Aly Keïta (Abidjan, Ivoorkust) is een musicus in hart en nieren. Als kind leerde hij het bespelen van de balafoon van zijn vader. Hij ontwikkelde zich tot een grootmeester op dit West-Afrikaanse instrument dat nog het meest lijkt op een marimba, met aan de onderkant een kalebas, als klankversterker. Keïta, die tegenwoordig in Berlijn woont, speelde met de groten-der-aarde, waaronder de Cubaanse pianist Omar Sosa, de Amerikaanse saxofonist Pharoah Sanders, de Italiaanse trompettist Paolo Fresu, de Oostenrijks-Amerikaanse pianist Joe Zawinul (o.a. Weather Report) en de Duitse jazz-pianist Hans Lüdemann in zijn Trio Ivoire.

Op de hoes van Keita’s nieuwe solo-CD Balafon Evolution staat hij afgebeeld als een popster, met een weerspiegeling van de balafoon in zijn brillenglazen. Niet onterecht, want Keïta is een ster en een virtuoos op de balafoon. Niet alleen qua techniek, maar ook zijn speelwijze is weergaloos en werkelijk sensationeel. Moeiteloos wisselt hij tussen thema’s, begeleiding en solo’s. Dat klinkt heel logisch en vanzelfsprekend want zo speel je uiteraard muziek, maar de balafoon is beperkt in zijn volumewisselingen, waardoor de wijze-van-spelen zeer essentieel is. Dat doet hij door zijn partijen te vereenvoudigen, ostinate passages te spelen of zelfs te stoppen met spelen om bas & drums te laten excelleren.

Hij wordt bijgestaan door de Italiaanse bassist Roberto Badoglio en de Nederlandse drummer Marcel van Cleef. Twee vakbekwame musici. Badaglio heeft een percussief basgeluid, met korte attack. Door zijn puntige spel zijn de baspartijen ritmisch en vormen ze een coherent geheel, samen met het eveneens zeer ritmische spel van Keïta. Drummer van Cleef maakt veel gebruik van ghost-notes: korte, ritmische voor-slagen in zijn drumwerk. Soort ornamenten die zijn spel rijker, gevarieerder en dynamischer maakt.

De muziek op Balafon Evolution is levendig en druk. Er gebeurt veel en er klinken veel noten, veel ritmiek, over-en-door elkaar heen. Maar juist deze bedrijvigheid maakt het album zo interessant. De balafoon-, bas- en drum-partijen worden zo strak en perfect getimed gespeeld, dat ze magisch in elkaar grijpen. In overwegend pop/ jazz-rock is het polyritmsich Afrikaans metier nooit ver weg (schitterend in Farafinko). Na thema’s volgen solo’s op balafoon, basgitaar en drums. In het enige vocale stuk Mogo-Sobe horen we naast de sympathieke (en improviserende) stem van Mariam Kone, ook de vocalen van Aly Keïta waar hij zichzelf begeleidt op de kalimba (duimpiano of mbira) in een lied over zelfredzaamheid. De vriendelijke kalimba klinkt ook in het slotstuk Peace in the World, waar het prachtig, twinkelend instrument wordt besprenkeld door een melodische bassolo.

Aly Keïta is een meester op de balafoon die met innovatief gemak een Balafon Evolution ontketent, die zowel de (jazz)rock als de West-Afrikaanse muziekliefhebber zal aanspreken.

English version

On his new album, Balafon Evolution, Aly Keïta places the African balafon in a new perspective.

Aly Keïta (Abidjan, Ivory Coast) is a musician through and through. As a child, he learned to play the balafon from his father. He developed into a master of this West African instrument, which most resembles a marimba, with a kalebas attached to the bottom as a sound amplifier. Keïta, who now lives in Berlin, has played with some of the world’s greatest artists, including the Cuban pianist Omar Sosa, American saxophonist Pharoah Sanders, Italian trumpeter Paolo Fresu, Austrian-American pianist Joe Zawinul (Weather Report, among others), and the German jazz pianist Hans Lüdemann in his Trio Ivoire.

The cover of Keïta’s new solo CD, Balafon Evolution, depicts him as a pop star, with the balafon reflected in his glasses. And rightly so, because Keïta is a star and a virtuoso on the balafon. Not only his technique but also his playing style is unparalleled and truly sensational. He switches effortlessly between themes, accompaniment and solos. This sounds very logical and self-evident, because that’s how you play music, of course, but the balafon’s volume fluctuations are limited, making the playing style crucial. He achieves this by simplifying his parts, playing ostinato passages, or even stopping to let the bass and drums shine.

He is accompanied by Italian bassist Roberto Badoglio and Dutch drummer Marcel van Cleef. Two skilled musicians. Badaglio has a percussive bass sound, with a short attack. His pointed playing gives the bass parts rhythmicity and forms coherent music, together with Keïta’s equally rhythmic playing. Drummer van Cleef frequently uses ghost notes: short, rhythmic patterns in his drumming. These ornaments make his playing richer, more varied and more dynamic.

The music on Balafon Evolution is lively and busy. There’s a lot going on, with many notes, a lot of rhythm, interweaving. But it’s precisely this activity that makes the album so interesting. The balafon, bass and drum parts are played so tightly and perfectly timed that they interlock magically. In the predominantly pop/jazz-rock setting, the polyrhythmic African craft is never far away (brilliant in Farafinko). Themes are followed by solos on balafon, bass guitar, and drums. In the only vocal piece Mogo-Sobe we hear not only the sympathetic (and improvisational) voice of Mariam Kone, but also the vocals of Aly Keïta, accompanying himself on the kalimba (thumb piano or mbira) in a song about self-reliance. The gentle kalimba also features in the final piece, Peace in the World, where this lovely, twinkling instrument is sprinkled with a melodic bass solo.

Aly Keïta is a master of the balafon who, with innovative ease, unleashes a Balafon Evolution that will appeal to both (jazz) rock and West African music lovers.

  • Aly Keïta Trio: Balafon Evolution (One World records/ Xango)

© Mattie Poels.