Het Noorse koor Grex Vocals brengt met hun album Magnum Mysterium een ode aan kerst in een collectie schitterende a-cappella bewerkingen van bekend en minder bekend kerst-repertoire.

English version below

Zo’n 21 jaar geleden verscheen het album Magnum Mysterium van de Grex Vocals uit Noorwegen. Het koor is inmiddels drie CD’s verder maar aangezien kerst van alle tijden is, kan het geen kwaad om dit bijzondere album weer even onder de aandacht te brengen.

Het kamerkoor (zo’n 35 leden) werd opgericht in 1971 door Carl Høgset, die nog steeds de dirigent is. Met gemak beweegt het koor zich van renaissanc tot hedendaags repertoire, waarmee drie keer de Spellemannprisen (soort Noorse Grammy) werd gewonnen voor drie van de tien albums. Optredens volgden in Europa en Japan en deelname aan (inter)nationale concoursen leverde diverse prijzen op.

Op Magnum Mysterium staan klassiekers als Away in a Manger en Stille Nacht. Een lied dat geschreven werd in 1818 door Franz Gruber, vlak voor kerstavond (zo gaat de legende) omdat het orgel defect was en er die avond nog een lied moest worden gecomponeerd dat snel kon worden ingestudeerd. Daarnaast klinkt er het bekende Il est né, le divan Enfant, Les anges dans nos Campagnes (Eer zij God in deze dagen) en het intieme en indrukwekkende Det hev Rosa sprunge (Er is een Roos ontsprongen) van de Duitse, 16de eeuwse componist Michael Pretorius. Een lied dat door de maatwisselingen en hemiool (antimetrie) een bijna zwevende melodie heeft.

De veelzijdigheid van het repertoire op Magnum Mysterium biedt voor het koor een uitstekende gelegenheid om zich te presenteren als een een veelzijdig koor, dat met gemak oud en nieuw repertoire zingt, waarbij enkele stukken zijn aangevuld met solo-vocalen, zoals in het door Grieg gecomponeerde Du grønne, glitterende tre, met tenor Mangus Staveland.

Hoogtepunt is het titelwerk, het motet Magnum Mysterium (O, groot Mystery) waarin het wonder wordt bezongen van de geboorte van Jezus. Grex Vocals zingt het stuk in maar liefst vijf composities, gecomponeerd door de 16de eeuwse componisten Giovanni Pierluigi da Palestrina en Tomas de Luis de Victoria. Er klinkt ook een overtuigende versie van Francis Poulenc, die in deze eerste van vier kerstmotetten, een diep religieuze setting laat horen. Javier Busto (Spanje 1949) schreef een Magnum Mysterium waarin het koor schittert in hoge ligging, met gebruik van uitgebreide harmonieën. Maar het indrukwekkendst is toch wel de versie van de Amerikaanse componist Morten Lauridsen (1943). Zijn melodische aanpak is weergaloos. Het thema heeft grote herkenbaarheid waardoor je met gemak wordt meegevoerd naar het Mysterium rond kerst. Daarnaast gebruikt Lauridsen harmonieën (stemmen) die hier en daar zo dicht tegen elkaar zijn gecomponeerd, dat er een snijdend en dissonant effect ontstaat dat werkelijk wonderschoon is.

De Grex Vocals voeren al deze a-cappela werken subliem uit. Het koor heeft een warme en homogene samenklank die in koor-repertoire onmisbaar is. Alle stemmen zijn gelijkwaardig en vullen elkaar aan tot een gemêleerde samenklank. Dat vergt niet alleen voortreffelijke zangers die hun stemkleuring aanpassen aan het koortimbre, maar ook een voortreffelijk dirigent, die met charisma het harmonisch overzicht houdt en met Magnum Mysterium bewijst dat deze kerstmuziek tijdloos is.

English version

With their album Magnum Mysterium, the Norwegian choir Grex Vocals pays tribute to Christmas in a collection of beautiful a cappella arrangements of well-known and lesser-known Christmas repertoire.

The album Magnum Mysterium by Norwegian Grex Vocals was released about 21 years ago. The choir has now released three CDs, but since Christmas is timeless, it seems fitting to highlight this special album again.

The chamber choir (approximately 35 members) was founded in 1971 by Carl Høgset, who still conducts it. The choir effortlessly moves from Renaissance to contemporary repertoire, winning the Spellemannprisen (a kind of Norwegian Grammy) three times for three of its ten albums. Performances followed in Europe and Japan, and participation in (inter)national competitions yielded several awards.

Magnum Mysterium features classics such as Away in a Manger and Silent Night. A song written in 1818 by the Germans composer Franz Gruber, just before Christmas Eve (so the legend goes) because the organ was broken and a song had to be composed that evening that could be quickly rehearsed. It also features the well-known Il est né, le divan Enfant, Les angel dans nos Campagnes (Glory to God in these days), and the intimate and impressive Det hev Rosa sprunge (sung Norwegian)) by the 16th-century German composer Michael Pretorius. A song that, thanks to its time changes and hemiola (antimetrics), has an almost floating melody.

The versatility of the repertoire on Magnum Mysterium offers the choir an excellent opportunity to present itself as a versatile choir, singing both old and new repertoire with ease. Some pieces are supplemented with solo vocals, such as in the Grieg-composed Du grønne, glitterende tre, featuring tenor Mangus Staveland.

The highlight is the title work, the motet Magnum Mysterium (O, Great Mystery), which celebrates the miracle of Jesus’ birth. Grex Vocals sings the piece in five different compositions by the 16th-century composers Giovanni Pierluigi da Palestrina and Tomas de Luis de Victoria. There is also a convincing version by Francis Poulenc, who, in this first of four Christmas motets, reveals a deeply religious setting. Javier Busto (Spain 1949) wrote a Magnum Mysterium in which the choir shines in its high range, using extended harmonies. But the most impressive is undoubtedly the version by the American composer Morten Lauridsen (1943). His melodic approach is unparalleled. The theme is so recognizable, easily transporting you to the Mysterium around Christmas. Lauridsen also uses harmonies (voicing) that are so closely spaced in places that they create a cutting and dissonant effect that is truly unparalleled.

The Grex Vocals perform all these a cappella works sublimely. The choir has a warm and homogeneous harmony that is indispensable in choral repertoire. All voices are equal and complement each other to create a harmonious harmony. This requires not only excellent singers who adapt their vocal coloration to the choral timbre, but also an excellent conductor who maintains a harmonic overview with charisma and proves with Magnum Mysterium that this Christmas music is timeless.

  • Grex Vocals: Magnum Mysterium (2L Lindberg Lyd)

© Mattie Poels.